به طور عمومی، قرارداد مضاربه، مشارکت مدنی، مشارکت حقوقی، مزارعه و مساقات مهمترین قرارداد مشارکتی هستند:
مضاربه عقدی است که مطابق آن، سرمایهگذار اقدام به تأمین سرمایه برای انجام فعالیت اقتصادی میکند و مشتری (شخص حقیقی یا حقوقی) هم تعهد به انجام کار و فعالیت تجاری موضوع قرارداد مضاربه میکند. در نهایت هم سود ناشی از فعالیت اقتصادی بین سرمایهگذار و مشتری تقسیم میشود.
مشارکت مدنی، عقد رایجی در فضای کسبوکار ایران به شمار میرود. مطابق این عقد، دو شخص که در فرض ما سرمایهگذار و مشتری هستند، سرمایه نقدی یا غیرنقدی خود را گرد هم میآورند و به فعالیت اقتصادی میپردازند. در نهایت هم به نسبت مشارکت در سود بهدستآمده سهیم میشوند.
سرمایهگذار میتواند در قالب مشارکت سهامی (حقوقی)، به تأمین سرمایه یا خرید سهام شرکتهای سهامی بپردازد و پس از پایان دوره مالی شرکت، به نسبت سرمایه و سهام، در سود بهدستآمده شریک شود.